مطالب اختصاصی قانون اساسی

درباره سایت اصل 59

اصل پنجاه و نهم قانون اساسی عنوان می دارد: در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه مستقیم به آرا مردم صورت گیرد. در خواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.

تصویر درباره سایت اصل 5

شکی نیست که کشور عزیزمان «ایران» دارای تاریخ طولانی و پرفراز و نشیبی است. این تاریخ مملوء از روزهای خوب و بد است. شاید تاریخ جدید از دوران صفویان شروع شد. شاید ریشه های این دعاوی خانمان سوز به دعوای آق‌قویونلوها یعنی «کسانی که کلاه سفید بر سر دارند» یا «صاحبان گوسفندان سفید» و قره‌قویونلو  یعنی «کسانی که کلاه سیاه بر سر دارند» یا «صاحبان گوسفندان سیاه» بر می گردد. به نظر این علاقه به سفید و سیاه از آنجا شروع شده امروز هم داعش با پرچم های سیاه و طالبان با پرچم های سفید چهره ای از همان قبیل دعاوی هستند با خشونت بیشتر البته گویا رنگ سیاه قدرت و کرامت بیشتری در تاریخ داشته البته اگر داعش را خط بزنیم(یا نزنیم).
در این داستان پر فراز و نشیب گویا جامعه ایران خسته از دعاوی سیاه و سفید بوده. سعی کرده این دعوا را تعدیل کند و فرهیخته تر باشد. به رسم قدیم سیاه را به سادات داده و سفید برای سایر اصحاب علم اختصاص داده هر چند سیاه و سفید در ادبیات قرآن بی اهمیت است. صِبْغَةَ اللَّهِ ۖ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً ۖ [2–138]. رنگ بی رنگی شاید در ادبیات قرآن پررنگتر و مقدس تر و تقوا و راستی(تفکر و عمل بر پایه راستی) مهمتر باشد.
برای رسیدن به راستی اسلام هیچگاه از تفکر و خردجمعی عدول نکرده است. گویا خرد جمعی در اسلام آنقدر مهم است که به دست خدا تعبیر شده «يَدُ اللهِ مَعَ الْجَمَاعَةِ»؛ (دست خدا با جمعيّت است). گویا استثناء بردار هم نیست کما اینکه به پیامبر(ص) نیز دستور داده شد «وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ» البته بماند که بسیاری تلاش کردند که بگویند این آیه منظورش این نیست. در هر حال علی رغم تلاش ها، هیچ کس نتوانست درستی خرد جمعی را انکار کند و همه پذیرفته اند که ”همه چیز را همگان دانند”. در کل اگر فضایی بوجود بیایید که موافق و مخالف بتوانند نظرات خود را بگویند و سپس سایرین به قضاوت نهایی بنشینند عمدتا نتیجه مطلوبی به بار می آید. تنها راه حل کشف خرد جمعی، همه پرسی است.
این نکته در قانون اساسی ما نیز مغفول نماند و در همان سال 1358 اصل 59 قانون اساسی تصویب و در سال 1368 بدون تغییر ماند ولی از این ظرفیت پس از سال 1368 هرگز استفاده نشد. 
اصل پنجاه و نهم قانون اساسی عنوان می دارد:
در مسائل بسیار مهم اقتصادی, سیاسی, اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه مستقیم به آرا مردم صورت گیرد. در خواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.
البته در سال 1368 گویا نصاب مراجعه به آراء عمومی رعایت نگردید و طبق معمول انگشت اتهام تخلف به سمت هاشمی رفسنجانی نشانه رفت ولی سرانجام همه پرسی به تایید آراء عمومی مردم رسید.
در کل در سال 1381 شورای نگهبان ادعایی در خصوص این اصل نمود و به صورت رسمی این اصل را مشمول اصل 94 قانون اساسی نمود و دستیابی به آراء عمومی پیچیده تر از قبل گردید:
«درخواست مراجعه به آراء عمومی موضوع اصل 59 قانون اساسی از مصادیق مصوبات مجلس شورای اسلامی است و باید طبق اصل 94 قانون اساسی به شورای نگهبان ارسال شود.»



در هر حال این سایت حول همین موضوع شکل گرفت و مسائل مهم اقتصادی, سیاسی, اجتماعی و فرهنگی را بازتاب می دهد. امید است از این ظرفیت قانون اساسی برای مشکلات پیش رو استفاده مطلوب صورت پذیرد.

اشتراک گذاری

وبسایت اصل 59

“شوپنهاور” «مردم فرومایه از اشتباهات و لغزش‌های اشخاص بزرگ لذت فراوان می‌برند.» بیشتر بخوانید

مطالب دیگر: